Twój przewodnik po Axelu Ebbe

Odkryj sztukę Axela Ebbe

W Skåne chętnie wzbogacamy ciało i duszę wycieczkami poświęconymi sztuce i kulturze! Dołącz do kuratorki ds. sztuki Muzeum w Trelleborgu, Liselott Hylén, podczas fascynującego spaceru śladami Axela Ebbe. Odkryj publiczne dzieła artysty w bujnym parku miejskim w Trelleborgu i jego okolicy, a na zakończenie zjedz przekąskę w jednej z miejskich kawiarni. Spacer odbywasz samodzielnie. Axel Ebbe (1868–1941) był artystą urodzonym w Hököpinge, który stał się cenionym rzeźbiarzem, pisarzem i grafikiem.

Na początku XX wieku Axel Ebbe był jednym z najsłynniejszych rzeźbiarzy Szwecji, a jego dzieła można podziwiać w wielu miastach regionu Skåne. Być może znasz rzeźbę „Chwała Pracy” na placu Möllevångstorget w Malmö lub „Człowieka wyrywającego się ze skały” na placu Universitetsplatsen w Lundzie? Najbardziej znany jest jednak ze swoich pełnych wdzięku rzeźb przedstawiających postacie kobiece, takich jak np. „Słonecznik” w Kungsparken w Malmö oraz „Uścisk” w Smygehuk.

„W twórczości Axela Ebbe’a fascynuje mnie to, jak klasyczna rzeźba nabiera symboliki” – mówi Liselott. „Ta przepiękna kobieta, przedstawiająca ówczesny ideał kobiecości według Ebbe’a, być może przyciąga wzrok, ale jeśli przyjrzeć się bliżej, zazwyczaj pojawia się jakiś nieoczekiwany zwrot. To, co piękne, kontrastuje z tym, co nieco przerażające lub pobudzające wyobraźnię. Dla Axela Ebbe’a idea stojąca za dziełami była niemal ważniejsza niż sam efekt, a tytuły są zawsze przemyślane i trafne”
Liselott Hylén, kuratorka Muzeum w Trelleborgu.

Irrbloss

Tuż obok galerii sztuki znajduje się park miejski, a nad stawem dla ptaków stoi rzeźba Axela Ebbe’a pt. „Irrbloss”. Wdzięczna i elegancka postać kobieca z lekkością balansuje na jednej nodze, stojąc na czaszce. W jednej ręce trzyma płomień. Po raz kolejny piękno spotyka się z niepokojem.

Błędny ognik był mitologiczną istotą wywodzącą się z wierzeń ludowych i świata baśni. Błądząca dusza, która za życia wyrządziła tyle samo dobra, co zła, i dlatego nie trafiła ani do nieba, ani do piekła. Inna legenda głosiła, że irrbloss to osoba, którą oszukano, by weszła na bagno, a po śmierci stała się irrblossem – płomieniem, który na zawsze miał tańczyć wokół miejsca, w którym zginęła. Rzeźba została odsłonięta w 1919 roku i była pierwszym publicznym dziełem sztuki w Trelleborgu.

Na płaskowyżu Demante

W rzeźbie fontannowej obok galerii Axel Ebbes Konsthall widzimy dwie nimfy morskie, które próbują bronić się przed pulchnym chłopcem o nieprzyjemnym wyglądzie. Te piękne, wdzięczne postacie kobiece stanowią ostry kontrast w stosunku do tego nieprzyjemnego widoku. Postać chłopca próbuje chwycić za rybie ogon jednej z syren i przyciągnąć ją do siebie, podczas gdy ona stara się utrzymać na kamiennej płycie.

„Głęboko w morzu, na diamentowych skałach, Näcken spoczywa w zielonej sali” – napisał Arvid August Afzelius w pieśni „Näckens polska ” z 1904 roku. Być może właśnie stąd Axel Ebbe zaczerpnął tytuł dzieła? Czy rzeźba przedstawia Näckena i córki Ägira? Näcken był uosobieniem różnych niebezpieczeństw związanych z wodą i czasami próbował zwabić ludzi, by ich utopić. Nic dziwnego, że postacie kobiece próbują stamtąd uciec.

Ta rzeźba-fontanna znajduje się również jako dzieło sztuki publicznej w Hässleholm.

Zabawka

Na fasadzie galerii sztuki znajduje się płaskorzeźba zatytułowana „Zabawka”. Cherubin o kręconych włosach i anielskich skrzydłach walczy z małym demonem wyposażonym w pazury, ogon i spiczaste skrzydła. Obaj szarpią i walczą o zabawkę – małą kulkę symbolizującą Ziemię. Demon trzyma kulkę mocno przyciśniętą do ciała, podczas gdy anielskie dziecko próbuje ją do siebie przyciągnąć, stosując wszelkie możliwe sztuczki. Walka między dobrem a złem.

Fontanna Węża Morskiego

Idąc na zachód przez park miejski w kierunku Stortorget, natrafia się na wspaniałą fontannę z morskim wężem. Fontanna ta nie jest bynajmniej skromnym dziełem – wręcz przeciwnie, jest ogromna, okazała i potężna! Ma 4 metry wysokości, a gdyby morski wąż mógł się wyciągnąć, osiągnąłby długość aż 50 metrów.

Piękna syrenka o falujących włosach próbuje opanować ruchliwego węża morskiego, którego długie, smukłe ciało wiruje wokół, tworząc kształt fontanny. Z paszczy węża morskiego kaskady wody spływają po jego grzbiecie i na syrenkę.

Motywem jest walka między czymś pięknym a czymś nieco przerażającym lub groźnym – to powracający motyw w twórczości Axela Ebbe. Można się zastanawiać, czy jest to walka, w której bohaterka pokonuje morskiego węża, czy też jest to jej środek transportu?

Kyrkogrimen

Rzeźba strzegąca wejścia do galerii sztuki mogłaby wieczorem, przy odpowiednim oświetleniu, przestraszyć nawet najodważniejszego. Dawno temu, podczas budowy kościołów i świątyń, składano w ofierze zwierzę, aby zapewnić budynkowi ochronę w nocy – był to tzw. „kyrkogrim”.

Czyż Axel Ebbe nie chciał chronić swojej świątyni? Na szczęście żadne zwierzę nie straciło tu życia, ale powstała za to kościelna potwora. Tutaj przybrała ona postać skrzydlatego stworzenia, będącego połączeniem gargulca i barana.

Galeria Sztuki Axela Ebbe

Najlepszym miejscem na rozpoczęcie spaceru artystycznego jest galeria sztuki Axela Ebbe’a. Obecnie galeria jest otwarta tylko w sezonie letnim, ale stanowi architektoniczną perełkę, a wiele dzieł artysty można podziwiać na jej fasadzie oraz w otaczającej ją przestrzeni. Galeria została otwarta w 1935 roku, a sam Axel Ebbe brał udział w jej projektowaniu wraz z architektem Carlem-Axelem Stoltzem.